Alle Dagen Pauze

Werkdruk Tip voor onderwijsprofessionals: meer doen in minder tijd!

De meeste mensen die in het onderwijs werken, hebben een grote behoefte om anderen te helpen. Waarschijnlijk geldt dit ook voor jou. Als je die eigenschap vervolgens combineert met een vorm van perfectionisme dan heb je een ideale voedingsbodem om altijd bezig te zijn met je werk. Wat vroeg of laat funest is voor je motivatie.

 

Als je de dingen graag goed doet, gaat er snel veel tijd in al je activiteiten zitten. Lessen voorbereiden, proefwerken maken, de klas versieren, projecten opzetten, gesprekken met ouders of leerlingen................. Als je er aan begint denk je altijd sneller klaar te zijn dan de tijd die er uiteindelijk in een klus gaat zitten. 'Even' iets opzoeken op internet mondt zomaar uit in anderhalf uur surfen naar DE perfecte opdracht of foto.

 

Zou het niet heerlijk zijn om wat meer tijd voor jezelf creëren? En meer werk in minder tijd te kunnen afronden?

 

Een prima methode om dat te doen, is 'Time-boxen'. Ook als je niet perfectionistisch bent, kan het je helpen. Bijvoorbeeld als je taken op je bord hebt liggen die je niet leuk vindt.

 

Hoe gaat 'Time-boxen' (sorry voor deze Engels term, maar een echt goed Nederlandstalig alternatief kan ik niet bedenken) in zijn werk?

Luisterende leerlingen zonder te dreigen met straf

In het artikel Strafregels als motivatiekiller las je over de negatieve effecten van het geven van strafregels aan leerlingen. In dit artikel laat ik je zien hoe je zonder strafregels tóch bereikt wat je wilt.

Voor ‘bereiken wat je wilt’, gebruik ik in het vervolg van dit artikel het Engelse woord ‘compliance’. In de pedagogiek is dit een gebruikelijke term om gedrag te beschrijven dat hoort bij zaken als ‘luisteren’, ‘je netjes gedragen’, ‘doen wat er van je verlangd wordt’ en ‘meewerken’.

Wees je bij het streven naar compliance van je leerlingen bewust van je eigen onzekerheden. Uit onzekerheid kun je op macht gaan zitten, zonder dat je dit bewust wilt. Macht gebruiken is vaak een vorm van angst om controle te verliezen of een teken van gebrek aan vertrouwen in anderen.

Compliance zonder machtsvertoon kun je bereiken met behulp van de volgende stappen.

1. Stel vast wat je wilt bereiken. Wat is jouw doel? Waar streef je naar? Bijvoorbeeld: dat het kind op tijd komt, dat iedereen zijn boek bij zich heeft, dat kinderen elkaar geen pijn doen of dat het geen rotzooi is in de klas.

2. Stel vast of wat jij wilt bereiken wel echt zo noodzakelijk is. Is het echt nodig dat iedereen zijn boek bij zich heeft of moeten er gewoon genoeg boeken in de klas zijn om te kunnen werken? Is je doel ‘niet eten & drinken in de klas’ noodzakelijk? Of streef je eigenlijk naar "geen rotzooi in de klas"?

3. Beargumenteer voor jezelf het belang van dit aspect. Dat kunnen dingen zijn als “iedereen moet zich veilig kunnen voelen in de klas” of “het is voor leerlingen belangrijk om te leren zich aan afspraken te houden". Maar ook “ik vind het onacceptabel dat mijn lokaal een vuilnisbelt lijkt nadat 3b langs is geweest”. Het belang van wat je wilt bereiken hoeft niet altijd (alleen maar) het belang van de leerlingen te dienen. Het is voor leerlingen volstrekt acceptabel als je dingen eist omdat jij ze nodig hebt. Zolang je daarover maar eerlijk en open bent en je argumenten reëel zijn.

Strafregels als motivatiekiller

Mijn collega-orthopedagoge Astrid Boon kreeg landelijke bekendheid met haar standpunt dat strafregels goed en nuttig zijn. Als een kind regelmatig een ander kind slaat, kun je in haar optiek het beste strafregels geven om dit negatieve gedrag af te leren. Komt een leerling drie keer te laat? Strafregels! Boeken vergeten? 50 keer "ik moet mijn boeken altijd bij me hebben"!

Strafregels zijn in praktijk echter uitermate demotiverend. Ze belemmeren de sociale verbondenheid tussen de leerkracht/docent en de leerlingen. Want hoe kun je je sociaal verbonden voelen met degene die jou telkens straft? Zoals ik in het artikel Jongens als Probleem al beschreef, is juist die sociale verbondenheid erg belangrijk om leerlingen betrokken te houden.

Met het geven van strafregels creëer je weerstand bij leerlingen. Dit wordt veroorzaakt doordat strafregels alleen werken in een situatie waarin er een groot machtsverschil is tussen de strafgever en de gestrafte. En macht – ook onbewust uitgeoefende macht - heeft een aantal negatieve bijwerkingen:

• Het verantwoordelijkheidsgevoel van de leerling neemt af. Degene met minder macht heeft minder zelfstandigheid. Die verminderde zelfstandigheid leidt tot een gevoel van geen of lage verantwoordelijkheid. 

• Een controlerende aanpak leidt tot verlies van eigen initiatief. Als je toch alles op de manier van de leraar moet doen, waarom zou je dan nog initiatief nemen?
• Het kan leiden tot een stagnatie van de ontwikkeling. De bekende psycholoog Maslow stelt dat een sterke controle door anderen de natuurlijke impuls tot groei en zelfactualisatie ontwricht.

Als dit behoort tot de doelen van je onderwijs, dan is het geven van strafregels zeker nuttig. Maar streef je naar iets anders, dan zul je meewerkend gedrag van leerlingen op een andere manier moeten zien te bereiken.

Het is heel goed mogelijk om ‘goed gedrag’ van leerlingen te krijgen zonder machtsvertoon. Wees je daarbij wel bewust van een aantal valkuilen. In de volgende blogpost geef ik je concrete tips hoe dit te doen!  

 

Light an Educational Fire!

Over motivatie & onderwijs is veel te zeggen en te schrijven. In de loop van de jaren is dat uiteraard ook gedaan. Op YouTube kwam ik in dit kader een mooi filmpje tegen. Het toont een aantal uitspraken die raken aan motivatie & onderwijs. Het helpt je herinneren waar het in onderwijs in de basis om draait: het kind tot volle bloei laten komen op een manier die bij hem of haar past!