9 inspirerende boeken

Over opvoeding en onderwijs is enorm veel geschreven. Ik heb dan ook niet de illusie dat ik alles gelezen heb wat belangrijk of interessant is. Wel ben ik in de afgelopen jaren een aantal boeken tegengekomen die mij op de één of andere manier aan het denken hebben gezet. En die inspiratie wil ik graag met je delen.

Dit zijn boeken die ik je van harte aanbeveel ter inspiratie van je werk in het onderwijs:

Over de vorm & inhoud van onderwijs

Happiness and Education door Nell Noddings
Dit Engelstalige boek is geschreven door een professor aan Standford University. Maar laat je daar niet door afschrikken. Het is weliswaar geen hap-slik-weg leesvoer maar zeker ook geen zware wetenschappelijke literatuur. Het is eigenlijk meer een filosofisch boek dat je meeneemt op een zoektocht naar de verschillende inzichten over geluk en hoe onderwijs kan bijdragen aan gelukkig zijn. Zowel als kind als later als volwassene. Wat ik prachtig vind aan dit boek is de manier waarop Nell laat zien waarom gelukkig zijn tijdens je schooltijd zo belangrijk is, wat bijdraagt aan dat geluk en wat dat geluk in de weg staat. Als je klaar bent met lezen snap je eigenlijk niet waarom je dit zelf niet ook al bedacht had! Klik hier om Happiness and Education te bestellen.

De larf
Midas Dekkers
De ondertitel van dit boek is: over kinderen en metamorfose. Mij werd dit boek aangeraden door een docent orthopedagogie. En alhoewel het niets met pedagogie van doen lijkt te hebben, zet het boek je zeker aan het denken over opvoeden en opgroeien. Midas Dekkers beschrijft hoe de mens in zijn leven een metamorfose ondergaat, van kind naar volwassene. Ongeveer zoals een rups verandert in een vlinder. Ik heb bij dit boek vooral genoten van de droge observaties over kinderen en de wereld waarin zij leven. Met name de parallellen naar de dierenwereld en de manier waarop wij proberen tegemoet te komen aan de evolutionair en biologisch bepaalde behoeften van opgroeiende kinderen zetten mij aan het denken. Klik op de foto van het boek om direct te bestellen bij bol.com.

What Does It Mean to Be Well-Educated? door Alfie Kohn
Alfie Kohn legt de nadruk op het doel van onderwijs, een onderwerp waarvan hij zegt dat het systematisch genegeerd wordt terwijl de aandacht uitgaat naar leer- en motivatiemodellen die gebaseerd zijn op misvattingen. Forse uitspraken dus! Dit boekje bestaat uit een serie essays waarin Kohn wetenschappelijk onderbouwde pleidooien houdt voor het herzien van een aantal van de fundamentele aannames die wij bij onderwijs hebben. Wat hier en daar best confronterend is. Alhoewel hij schrijft voor de Amerikaanse situatie zijn vrijwel alle onderwerpen die hij aan de orde stelt evengoed van toepassing op het onderwijs in Nederland. Echt een boek dat je aan het denken zet over waar jij vindt dat onderwijs toe zou moeten leiden. Hier kun je What Does It Mean to Be Well-Educated? direct bestellen.

Over communicatie met leerlingen

De plakfactor
Heath, D. & Chris Heath
Eigenlijk is dit een beetje een vreemde eend in de bijt. Een marketingboek ter inspiratie van onderwijs. Waarom ik hem je toch aanraad? Omdat dit boek onder andere voor docenten geschreven is! Het beschrijft

ho

e je belangrijke boodschappen op zo'n manier kunt overbrengen dat ze ook blijven hangen. Een deel van de voorbeelden in dit boek is niet op onderwijs gericht maar meer op de kleefkracht van commerciële boodschappen. De principes zijn echter van toepassing op commerciële en educatieve boodschappen. Waarom sommige ideeën aanslaan en andere niet blijkt van dezelfde factoren af te hangen of het nu gaat om het verkopen van een goed doel, een auto of een wiskundig/taalkundig/geschiedkundig principe. Klik op de foto van het boek om direct te bestellen. 

How to Talk So Kids Will Listen and Listen So Kids Will Talk door Adele Faber en Elaine Mazlish.
Al

ho

ewel dit boek in principe geschreven is voor ouders, zijn de technieken die je in dit boek leert uitermate bruikbaar in je werk als leerkracht of docent. Het boek geeft je inzicht in een respectvolle manier van communiceren met kinderen. Waardoor kinderen niet alleen beter naar je gaan luisteren (in de zin van doen wat jij belangrijk vindt) maar ook meer aan je zullen vertellen. Waardoor je een beter contact met kinderen krijgt, beter weet wat er bij hen leeft en hen zodoende optimaal beter kunt motiveren. Klik door om How to Talk So Kids Will Listen and Listen So Kids Will Talk te bestellen.



Bewust omgaan met kinderen
Thomas Gordon & N. Burch
Bewust omgaan met kinderen - de manier van samenwerken en communiceren in het onderwijs door Thomas Gordon
Het is geen ouwe ouwe maar nog steeds enorm leerzaam. Dit boek helpt je om je effectiviteit als docent te vergroten door middel van een respectvolle manier van communiceren met je leerlingen. Klik op de foto van het boek om direct te bestellen. 

Over alternatieve vormen van onderwijs

Op avontuur met een vernieuwende school door Hannah de Vos Beckers e.a.
Dit boek is nog maar net uit. Het is geschreven door een van de oprichters van een vernieuwende school in Nederland. De school waar het om gaat, Aventurijn, bestaat inmiddels acht jaar en is daarmee één van de twee langst bestaande radicaal innovatieve scholen in Nederland. Wat ik inspirerend vind aan dit boek is het feit dat het een praktijkverslag is. Het boek bestaat eigenlijk uit korte beschrijvingen, die los van elkaar gelezen kunnen worden, over hoe het er op een alternatieve school aan toegaat. Een mooi tegengewicht voor de in mijn ogen vaak ongenuanceerde beeldvorming over dit soort scholen in de media. Daarbij laat het zien dat veel zaken die wij in het onderwijs als vaststaand, noodzakelijk en onveranderbaar beschouwen, met een beetje lef wel degelijk anders kunnen. Het is een zeer persoonlijk verslag van een onderwijsavontuur dat gebaseerd is op levensprincipes die je misschien niet (volledig) zult delen. Lees het daarom niet als een recept voor hoe het moet, maar als inspiratie om je eigen filosofie over onderwijs verder te ontwikkelen. Voor zover ik weet is dit boek alleen via het web te koop. Klik hierom rechtstreeks naar de bestelpagina te gaan. 



Kwaliteit van leven voor kinderen en andere mensen / druk 1
Rebeca Wild
Rebeca Wild richtte in 1977 een school op in Ecuador met als doel de eigenheid van het kind en zijn individuele ontwikkeling centraal te stellen. Een school waar niet het onderwijs centraal staat, maar het eigen initiatief van de leerlingen. Waardoor een school ontstaan is die heel anders is dan wat wij normaal gesproken voor ons zien als we het woord 'school' horen. Dit boek geeft een overzicht van 25 jaar ervaring, observaties en inzichten in alternatief onderwijs. Klik op de foto van het boek om direct te bestellen bij bol.com.

A Free Range Childhood: Self Regulation at Summerhill School door Matthew Appleton
Dit boek zou je alleen al voor de titel moeten lezen :-). 'Free range chicken' zijn immers 'scharrelkippen', dus letterlijk vertaald betekent de titel van dit boek 'Een scharrelkindertijd'. Het boek beschrijft het dagelijks leven op Summerhill, een kostschool in Engeland die al sinds 1921 bestaat. Summerhill is echter anders dan andere kostscholen. Op Summerhill bepalen de leerlingen de regels wat leidt tot een heel andere vorm van onderwijs dan wij gewend zijn. Doordat de kinderen maanden achtereen op de school wonen en leven ontstaat een gemeenschap waarin te veel contact met de ouders zelfs gezien wordt als verstorend. Op dat punt gaan de ideeën van Summerhill mij te ver. Maar juist omdat de ideeën zo radicaal zijn en deze kinderen toch goed terechtgekomen in de maatschappij, zet het minder vergaande onderwijsinnovaties in een ander licht. Die lijken ineens niet meer zo angstaanjagend als je eerder dacht ;-). Klik direct door om A Free Range Childhood: Self Regulation at Summerhill School te bestellen.

Comments

[Geplaatst door: VoerVoorLezers]

Ik zou nog een titel willen toevoegen aan de lijst: Schopenhauer als opvoeder.